به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، سازمان جهانی هواشناسی در سپتامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد که پدیده النینو وارد فاز بسیار قوی شده است و احتمالاً به قویترین النینوی ثبتشده در بیش از ۷۰ سال اخیر تبدیل خواهد شد. این پدیده که «النینوی گودزیلا» یا «ابرنینو» نیز نامیده میشود، حداقل تا فوریه ۲۰۲۷ ادامه خواهد داشت و اثرات آن در سراسر جهان مشاهده خواهد شد، اما آسیای جنوبی و جنوبشرقی در کانون بحران قرار دارند.
النینو یک پدیده اقلیمی طبیعی است که با گرمشدن غیرعادی آبهای سطحی اقیانوس آرام استوایی همراه است و الگوهای بارش و دما را در سراسر جهان تغییر میدهد. اما آنچه ۲۰۲۷-۲۰۲۶ را بیسابقه میکند، ترکیب این پدیده با تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیت انسان است. پژوهشهای دانشگاه ملبورن نشان میدهد که تغییرات اقلیمی احتمال وقوع رویدادی با این شدت را شش برابر افزایش داده است.
پیشبینی میشود که النینوی گودزیلا بارشها را در آفریقای شرقی، جنوب برزیل و جنوب ایالات متحده افزایش دهد، اما در آسیای جنوبشرقی از جمله فیلیپین، تایلند و اندونزی منجر به خشکسالی شود. با این حال، فیلیپین همچنان در معرض طوفانهای گرمسیری شدیدی قرار دارد که از اقیانوس آرام میآیند و میتوانند بارشهای سیلآسا ایجاد کنند.
مخازن زیرزمینی بهعنوان یکی از مؤثرترین راهکارهای مهندسی برای مدیریت سیلهای ناگهانی به کار گرفته شدهاند؛ مخازنی که در عمق ۱۰ تا۲۰ متری زمین ساخته میشوند و میتوانند میلیونها لیتر آب را در خود جای دهند. این مخازن برخلاف مخازن سطحی، فضای شهری را اشغال نمیکنند و میتوانند زیر پارکها، زمینهای ورزشی و فضاهای باز عمومی احداث شوند. آب باران از طریق کانالهای سطحی و لولههای زهکشی به مخازن هدایت میشود و سپس بهتدریج به سفرههای آب زیرزمینی تزریق یا به سیستم فاضلاب تخلیه میشود. این راهکار نهتنها از آبگرفتگی خیابانها جلوگیری میکند، بلکه به احیای سفرههای آب زیرزمینی که در بسیاری از شهره در حال خشکشدن هستند نیز کمک میکند.
هند؛ مخازن زیرزمینی از بنگلور تا بمبئی
هند با جمعیت ۱.۴ میلیارد نفر و شهرنشینی شتابان، هر سال با سیلهای موسمی ویرانگری روبهرو میشود که هزاران کشته بر جای میگذارد و خسارتهای میلیارد دلاری وارد میکند. سیلهای بنگلور در ۲۰۲۵ بیش از ۲۰ کشته بر جای گذاشت و هزاران نفر را آواره کرد. چنای در ۲۰۱۵ با سیلی روبهرو شد که ۵۰۰ کشته داشت و بمبئی هر ساله در فصل موسمی (ژوئن تا سپتامبر) با آبگرفتگیهای گستردهای روبهرو میشود که زندگی میلیونها نفر را مختل میکند.
سیستمهای زهکشی سنتی هند ظرفیت مدیریت بارشهای شدید امروزی را ندارند. توسعه شهری بیرویه، نابودی تالابها و دریاچههای طبیعی و نفوذناپذیر شدن سطح زمین با آسفالت و بتن، مشکل را دوچندان کرده است. در این میان، النینوی ۲۰۲۶-۲۰۲۷ تهدیدی مضاعف است که میتواند بارشها را در مناطق ساحلی و شمال شرقی هند تا ۴۰ درصد افزایش دهد.
در پاسخ به این بحران، چندین شهر بزرگ هند پروژههای عظیم مخازن زیرزمینی را آغاز کردهاند که هر کدام بهتنهایی میتوانند میلیونها لیتر آب باران را مدیریت کنند. بنگلور در ۲۰۲۵ پروژهای برای ساخت ۵۰ مخزن زیرزمینی با ظرفیت کل ۱۰۰ میلیون لیتر را در مناطق مستعد سیل آغاز کرد. این مخازن در پارکها، زمینهای بازی و فضاهای باز عمومی ساخته میشوند و آب باران را از خیابانهای اطراف جمعآوری میکنند. هر مخزن میتواند دو تا پنج میلیون لیتر آب را در خود جای دهد و سپس بهتدریج به سفرههای آب زیرزمینی تزریق یا به سیستم فاضلاب تخلیه کند. نخستین مخزن بنگلور که در ژانویه ۲۰۲۶ تکمیل شد توانست در نخستین بارش شدید فصلی، ۱۵ میلیون لیتر آب را ذخیره کنند و از آبگرفتگی ۲۰ خیابان اصلی جلوگیری کند.
دهلی، پایتخت هند، در ۲۰۲۶ طرحی برای ساخت ۱۰۰ مخزن زیرزمینی در مناطق کمارتفاع شهر اعلام کرد. این مخازن با ظرفیت ۵۰۰ هزار تا دو میلیون لیتر، در پارکها، زمینهای ورزشی و فضاهای باز ساخته میشوند. پروژه پایلوت در منطقه دوارکا در ژانویه ۲۰۲۶ تکمیل شد و توانست در نخستین بارش شدید، ۱.۵ میلیون لیتر آب را ذخیره کند و از آبگرفتگی ۱۲ خیابان اصلی جلوگیری کند. موفقیت این پروژه موجب شد که شهرداری دهلی بودجه اضافی پنج میلیون دلاری برای تسریع ساخت ۲۰ مخزن دیگر تا پایان ۲۰۲۶ اختصاص دهد.
چنای پس از سیل ویرانگر ۲۰۱۵ که ۵۰۰ کشته بر جای گذاشت، شبکهای از ۳۰ مخزن زیرزمینی را در مناطق ساحلی و کمارتفاع شهر ساخت. این مخازن با ظرفیت کل ۶۰ میلیون لیتر، به پارک دکتر ام.اس. سوامیناتهان متصل هستند و در زمان بارشهای شدید، آب اضافی را ذخیره میکنند. در فصل موسمی ۲۰۲۵، این شبکه توانست ۴۵ میلیون لیتر آب را مدیریت کند و از آبگرفتگی ۲۵ محله جلوگیری کند. شهرداری چنای اعلام کرده است که این مخازن در ترکیب با پارکهای اسفنجی توانستهاند سطح آب زیرزمینی شهر را دو متر افزایش دهند و مشکل کمآبی مزمن چنای را نیز تا حدی حل کنند.
بمبئی، پرجمعیتترین شهر هند با ۲۰ میلیون نفر جمعیت، در ۲۰۲۶ پروژهای ۲۰۰ میلیون دلاری برای ساخت ۲۰ مخزن زیرزمینی با ظرفیت پنج تا ۱۰ میلیون لیتر در مناطق ساحلی و کمارتفاع شهر آغاز کرد. نخستین مخزن در منطقه ورلی در مارس ۲۰۲۶ تکمیل شد و توانست هفت میلیون لیتر آب را در نخستین بارش شدید ذخیره کند. شهرداری بمبئی متعهد شده است که تا ۲۰۲۸ تمام ۲۰ مخزن را تکمیل کند و ظرفیت کل ذخیرهسازی را به ۱۵۰ میلیون لیتر برساند.
همزمان با ساخت مخازن زیرزمینی، شهرهای بزرگ هند سیاستهای تشویقی برای توسعه بامها و نمای سبز را اجرا کردهاند که نتایج آن در ترکیب با ساخت مخازن زیرزمینی فراتر از انتظارات بوده است. این پروژهها توانستهاند در مجموع ۶۰ تا ۸۰ درصد از رواناب باران را در مناطق تحت پوشش کاهش دهند و ۵۰ تا ۷۰ درصد از آبگرفتگی خیابانها را در زمان بارشهای شدید جلوگیری کنند. بیش از ۱۰۰ میلیون لیتر آب در ۲۰۲۵ به سفرههای آب زیرزمینی تزریق شده است که مشکل کمآبی مزمن بسیاری از شهرهای هند را تا حدی حل کرده است. دولت هند متعهد شده است که تا ۲۰۳۰، ۱۰۰۰ مخزن زیرزمینی و ۱۰ هزار بام سبز در شهرهای بزرگ اجرا کند و بودجه ۵۰۰ میلیون دلاری برای این هدف اختصاص داده است.
فیلیپین؛ شبکه ۳۹ مخزن زیرزمینی برای مقابله با طوفانهای گرمسیری
فیلیپین، مجمعالجزایری با جمعیت ۱۱۵ میلیون نفر، سالانه نزدیک به ۲۰ طوفان گرمسیری را تجربه میکند که بسیاری از آنها مخرب هستند. مانیل، پایتخت ۱۳ میلیونی این کشور، بهطور ویژه آسیبپذیر است، چراکه در ساحل خلیج واقع است و با سیستمهای زهکشی قدیمی و توسعه شهری بیرویه، هر سال با سیلهای گستردهای روبهرو میشود که زندگی میلیونها نفر را مختل میکند. در اوت ۲۰۲۶، طوفانهای گرمسیری متعدد همراه با پدیده «هاباگات» (باد موسمی جنوبغربی) بارشهای بیسابقهای را به مانیل آوردند. خیابانهای اصلی به رودخانه تبدیل شدند، هزاران خانه زیر آب رفت و بیش از ۱۰۰ هزار نفر آواره شدند. این فاجعه دولت فیلیپین را به اقدام فوری واداشت.
در ۱۹ اوت ۲۰۲۶، رئیسجمهور فلیپین در جلسه اضطراری با مقامات مرجع توسعه کلانشهر مانیل اعلام کرد که دولت ۳۰ سایت برای ساخت مخازن زیرزمینی ذخیره آب باران شناسایی کرده است. این عدد بعدها به ۳۹ سایت افزایش یافت که شامل فضاهای باز عمومی، پارکها، زمینهای ورزشی و مناطق ساحلی در سراسر ۱۷ شهر و شهرداری مانیل است.
بعضی از مهمترین سایتهای شناساییشده شامل پارک راجا سولایمان در منطقه مالاته مانیل است که فضای باز بزرگی در مرکز شهر دارد و میتواند مخزنی با ظرفیت ۱۰ میلیون لیتر داشته باشد. مجتمع ورزشی ریزال مموریال نیز در همان منطقه، با استادیوم و زمینهای اطراف آن، میتواند مخازن زیرزمینی با ظرفیت پنج میلیون لیتر داشته باشد. کمپ آگوینالدو در کزون سیتی، پایگاه نظامی با فضاهای باز گستردهای است که پتانسیل ساخت مخزنی با ظرفیت ۱۰ تا ۱۵ میلیون لیتر دارد و بزرگترین مخزن پروژه خواهد بود.
مخازن زیرزمینی مانیل بر اساس طراحی مهندسان هلندی طراحی شدهاند که تجربه گستردهای در مدیریت آب دارند. این مخازن شامل دو نوع هستند: مخازن بزرگ زیرزمینی که در عمق ۱۰ تا ۲۰ متری زمین ساخته میشوند و از بتن مسلح با پوشش ضدآب ساخته شدهاند و هر مخزن میتواند تا ۲۰ میلیون لیتر آب را در خود جای دهد. آب از طریق کانالهای سطحی و لولههای زهکشی به مخازن هدایت میشود و سپس بهتدریج به خلیج مانیل یا سیستم فاضلاب تخلیه میشود. نوع دوم حوضچههای نگهداری موقت هستند که در سطح زمین یا نیمهزیرزمینی ساخته میشوند و میتوانند تا پنج میلیون لیتر آب را بهطور موقت ذخیره کنند. این حوضچهها پس از بارش، به پارکها یا زمینهای ورزشی تبدیل میشوند و استفاده دوگانه از فضا را ممکن میسازند.
دولت فیلیپین در اوت ۲۰۲۶، بودجه اولیه یک میلیارد پزو (حدود ۱۸ میلیون دلار) را برای مطالعات مهندسی و ساخت اولین مخازن اختصاص داد. انتظار میرود که هزینه کل پروژه ۳۹ مخزن به ۵۰۰ میلیون تا یک میلیارد دلار برسد. ساخت پنج مخزن اولویتدار در سپتامبر ۲۰۲۶ آغاز شد و انتظار میرود که تا پایان ۲۰۲۷ تکمیل شوند. پروژه ۳۹ مخزن زیرزمینی مانیل الگویی برای سایر کشورهای آسیای جنوبشرقی است که با چالشهای مشابه روبهرو هستند. تایلند، ویتنام، اندونزی و مالزی در حال مطالعه این مدلها برای اجرا در شهرهای خود هستند. موفقیت یا شکست این پروژهها میتواند سرنوشت میلیونها نفر در منطقه را در برابر النینوی ۲۰۲۷-۲۰۲۶ و طوفانهای آینده تعیین کند.
نظر شما