به گزارش خبرگزاری ایمنا، گسترش شهرها همواره با افزایش نیاز به زمین همراه بوده است؛ زمینی که باید برای ساخت مسکن، توسعه شبکه معابر، ایجاد خدمات عمومی و استقرار فعالیتهای اقتصادی پاسخگوی نیازهای جدید باشد. در این میان، اراضی باغی و فضاهای سبز بهدلیل موقعیت مکانی و ارزش اقتصادی، گاهی در معرض فشار برای تغییر کاربری قرار میگیرند؛ موضوعی که میتواند بخشی از سرمایه طبیعی شهر را به تدریج از چرخه زیستمحیطی خارج کند.
مسئله تغییر کاربری اراضی سبز را نمیتوان تنها از منظر حفظ چند قطعه باغ بررسی کرد. این زمینها در ساختار شهری، بخشی از شبکه طبیعی شهر محسوب میشوند و در کاهش دمای محیط، بهبود کیفیت هوا، تعدیل آثار آلودگی و افزایش تابآوری شهر در برابر پیامدهای تغییرات اقلیمی نقش دارند، از این منظر حذف تدریجی آنها میتواند هزینههایی ایجاد کند که در زمان تصمیمگیری برای تغییر کاربری، کمتر دیده میشود.
در مقابل، شهر نیز نمیتواند نیازهای توسعهای خود را نادیده بگیرد. افزایش تقاضای مسکن، کمبود زمین برای اجرای طرحهای خدماتی و ضرورت تکمیل زیرساختها، مدیریت شهری را با نیاز به تأمین اراضی جدید روبهرو میکند، بنابراین مسئله اصلی، انتخاب میان «توسعه» و «حفظ باغها» نیست، بلکه یافتن الگویی است که توسعه کالبدی را از وابستگی به مصرف مداوم زمینهای سبز دور کند.
یکی از راهکارهای مهم در این زمینه، استفاده مؤثرتر از ظرفیتهای درون شهر است. بازآفرینی بافتهای فرسوده، استفاده از زمینهای رهاشده و ناکارآمد، توسعه متراکم و متناسب در نقاط دارای زیرساخت و جلوگیری از گسترش افقی بیضابطه میتواند بخشی از فشار توسعه بر اراضی باغی و سبز پیرامون شهر را کاهش دهد.
از سوی دیگر، تصمیمگیری درباره تغییر کاربری باید بر پایه دادههای دقیق و ارزیابی آثار بلندمدت آن انجام شود. ارزش یک باغ شهری تنها به قیمت زمین یا درآمد حاصل از ساختوساز محدود نمیشود؛ بلکه باید خدمات اکولوژیکی، تأثیر آن بر کیفیت زندگی و نقشی که در تعادل محیطی شهر دارد نیز در محاسبات اقتصادی و برنامهریزی لحاظ شود.
در نهایت، توسعه پایدار شهری زمانی محقق میشود که زمین بهعنوان یک منبع محدود و غیرقابلتکرار مدیریت شود. شهر برای پاسخ به نیازهای امروز به زمین نیاز دارد، اما تصمیمهای امروز درباره زمینهای سبز میتواند کیفیت زندگی و ظرفیت زیستپذیری شهر در سالهای آینده را تعیین کند. به همین دلیل، حفظ اراضی سبز نباید مانعی در برابر توسعه تلقی شود، بلکه باید بهعنوان یکی از شروط توسعه متوازن و آیندهنگر شهر مورد توجه قرار گیرد.
نظر شما