به گزارش خبرگزاری ایمنا، شهر تابآور شهری است که بتواند در برابر بحرانهای مختلف، از حوادث طبیعی و اختلالات حملونقل گرفته تا چالشهای اجتماعی و زیستمحیطی، عملکرد خود را حفظ کند و در کوتاهترین زمان به شرایط عادی بازگردد. در این میان، کیفیت فضاهای عمومی و نحوه سازماندهی شبکه دسترسی شهری، نقشی مهم در میزان آمادگی شهرها دارد.
پیادهراهها یکی از عناصر مؤثر در این شبکه به شمار میروند؛ فضاهایی که با اولویت دادن به حرکت انسان، بخشی از خیابانهای شهری را از سلطه خودرو خارج کرده و امکان حضور، مکث و تعامل شهروندان را افزایش میدهند.
کاهش وابستگی به خودرو
یکی از مهمترین آثار توسعه پیادهراهها، کاهش وابستگی شهروندان به خودروهای شخصی است. هرچه سهم سفرهای پیاده و حملونقل عمومی در جابهجاییهای روزانه افزایش پیدا کند، شهر در برابر اختلال در تأمین سوخت، ترافیک سنگین یا اختلال در شبکه حملونقل، آسیبپذیری کمتری خواهد داشت.
پیادهراههای متصل به ایستگاههای حملونقل عمومی، مراکز محله، بازارها، مراکز خدماتی و فضاهای عمومی میتوانند شبکهای پیوسته برای جابهجایی شهروندان ایجاد کنند؛ شبکهای که در شرایط عادی کیفیت زندگی را ارتقا میدهد و در زمان بحران نیز امکان دسترسی و تردد را حفظ میکند.
تابآوری اجتماعی در دل فضاهای عمومی
تابآوری تنها به زیرساختهای فنی محدود نمیشود و توانایی جامعه برای همکاری و رویارویی با بحران نیز بخشی از آن است. پیادهراهها با ایجاد فضاهایی برای حضور و تعامل شهروندان، میتوانند به تقویت سرمایه اجتماعی و شکلگیری ارتباطات محلهای کمک کنند.
فضاهای عمومی فعال، شهروندان را بیشتر با محیط زندگی خود درگیر میکنند و زمینه آشنایی و ارتباط میان گروههای مختلف جامعه را افزایش میدهند، چنین ارتباطاتی در زمان بروز بحران میتواند به افزایش همکاری و مشارکت اجتماعی منجر شود.
پیادهراههایی برای کاهش آسیبهای محیطی
از سوی دیگر، توسعه فضاهای پیاده میتواند با کاهش تردد خودروها، به کاهش آلودگی هوا و آلودگی صوتی کمک کند. استفاده از درختان، پوشش گیاهی و عناصر سایهانداز در طراحی این فضاها نیز میتواند از شدت گرمای محیط بکاهد و شرایط مطلوبتری برای حضور شهروندان فراهم کند.
البته پیادهراه تابآور تنها خیابانی با کفسازی مناسب و مبلمان شهری نیست؛ طراحی آن باید با اقلیم، نیازهای گروههای مختلف، دسترسی افراد کمتوان و شرایط اضطراری هماهنگ باشد. نبود سایه، کمبود فضای سبز، مصالح نامناسب، ضعف روشنایی یا قطع ارتباط با شبکه حملونقل عمومی میتواند کارآمدی چنین فضاهایی را کاهش دهد.
از خیابان عبوری تا فضای شهری
تجربه بسیاری از شهرها نشان میدهد که خیابان میتواند فراتر از یک مسیر عبوری تعریف و به فضایی برای زندگی شهری تبدیل شود. پیادهراهها در صورت اتصال مناسب به شبکه معابر، حملونقل عمومی، مراکز خدماتی و فضاهای سبز، میتوانند بخشی از یک شبکه شهری یکپارچه باشند.
در این نگاه، هدف تنها حذف خودرو از یک خیابان نیست؛ بلکه ایجاد الگویی از جابهجایی و حضور شهری است که در آن انسان، ایمنی، دسترسی و کیفیت محیطی در مرکز تصمیمگیری قرار میگیرد.
تابآوری با پیادهراهسازی صرف محقق نمیشود
با این حال، پیادهراهسازی بدون توجه به ساختار اجتماعی و اقتصادی محله نمیتواند بهتنهایی شهر را تابآور کند. موفقیت این طرحها به عواملی همچون پیوستگی شبکه پیاده، دسترسی به حملونقل عمومی، ایمنی، نگهداری مناسب، حضور فعالیتهای شهری و مشارکت شهروندان وابسته است.
از این منظر، پیادهراهها زمانی به زیرساختی برای تابآوری تبدیل میشوند که بخشی از یک برنامه جامع توسعه شهری باشند؛ برنامهای که همزمان به حملونقل، محیطزیست، اقتصاد محله، فضای عمومی و نیازهای شهروندان توجه کند.
شهر تابآور شهری نیست که تنها در زمان بحران آماده باشد؛ بلکه شهری است که در زندگی روزمره نیز امکان حرکت ایمن، حضور اجتماعی و دسترسی برابر را برای شهروندان فراهم کند. پیادهراهها در صورت طراحی و مدیریت صحیح، میتوانند یکی از حلقههای اتصال این مؤلفهها و گامی در مسیر ساختن شهری انسانمحور و تابآور باشند.
نظر شما