به گزارش خبرگزاری ایمنا، سومین نشست فراشهر با محوریت «شهر و جنگ» و با عنوان «دگرگونی کالبد شهری مواجه با پیامدهای جنگ، سیاستگذاری الگوهای ساختوساز و الزامات پدافندی کاربردی با هدف تابآوری شهری» با حضور شهراندیشان شامل اساتید، نمایندگان دستگاهها و مدیران شهری برگزار شد.
محورهای این نشست پیرامون فضاهای نظامی شهر و چگونگی تغییر کاربری آنها، تابآوری میراث تاریخی و زیرساختهای حیاتی، الگوی اسکان و سازمان فضایی پس از بحران از تخلیه تا بازگشتپذیری و پناهپذیری شهر، ساخت پناهگاه جدید یا استفاده و تجهیز ظرفیتهای موجود بود.
ضرورت توجه به تجربه تاریخی و تابآوری شهری
محمود محمدی، هیئت علمی دانشگاه هنر اصفهان، با اشاره به امنیت در پهنه فلات ایران اظهار کرد: در شاهراه سه قاره قرار داریم و گذر تمدنها از این مسیر همواره در تاریخ با جنگ و خونریزی همراه بوده است.
وی با اشاره به شکلگیری قلعههای تاریخی و مسکونی در این نقطه جغرافیایی افزود: به دلیل عوامل جغرافیایی که شرایط دفاع را سخت میکرده است، در این قلعهها سکونت میکردند؛ پدیدهای که با زیست ما در این پهنه آمیخته شده است.
محمدی با تأکید بر اینکه توسعه پایدار مهمترین موضوعی بود که نسبت به تخریب محیط زیست پس از جنگ جهانی دوم شکل گرفت، گفت: اقتصاد جنگ عامل مهمی است و آنچه دشمن را ضعیف میکند تابآوری و پراکندهسازی است.
پناهگاههای جنگ تحمیلی هشت ساله بدون کاربری و فراموششده رها شدهاند
حسین تاجمیر ریاحی، رئیس دانشکده عمران و حملونقل دانشگاه اصفهان، اظهار کرد: در بخش مدیریت بحران، زمانی که از مخاطرات طبیعی مثل زلزله صحبت میکنیم، الگویی برای آن استفاده میشود که میتوان برای جنگ نیز استفاده کرد.
وی با تأکید بر اینکه پیرامون محورهای تدوینشده این نشست در دنیا تصمیمگیری شده و بسیاری از آنها موضوعات حلشده است، افزود: در کشور اولویتها فراموش میشود؛ برای مثال در جنگ تحمیلی هشت ساله تمهیداتی همچون پناهگاهها در نظر گرفته شده بود، در منازل، محلهها و ارگانها که همه این فضاها فراموش شده و بدون کاربری مانده است.
به گفته وی، تصمیمگیری در سطح شهر با افق بلندی باید صورت بگیرد و همه موارد کنار هم دیده شود و در نهایت پایدار بماند.
رئیس دانشکده عمران و حملونقل دانشگاه اصفهان افزود: به نظر میرسد باید همه مراکز اصلی تصمیمگیری از بافت تاریخی جدا شود و به حاشیه شهر منتقل گردد.
وی گفت: باید به سراغ الگوهای جهان برویم و از آنها بهرهمند شویم.
توجه به سیستم حملونقل تابآور ضرورت دارد
پیام اسدی، هیئت علمی دانشگاه صنعتی اصفهان، اظهار کرد: خطوط حیاتی حملونقل در محورهای نشست دیده نمیشود؛ در این راستا اگر سیستم حملونقل تابآوری نداشته باشیم، همه محورهای بیانشده در این نشست ناکارآمد میشود.
به گفته وی، باید رویکرد علمی همهجانبه اتخاذ کنیم، بهویژه در شهر پیچیدهای مانند اصفهان که یک شهر تاریخی و مرکزی است و از نظر نظامی هم بسیار حائز اهمیت میباشد.
اسدی تصریح کرد: در بسیاری از موضوعات آییننامه و قوانین وجود دارد، مثل حوزه نظامی و رعایت فاصله تا شهر که رعایت نمیشود.
نتیجه ملموس جابهجایی مراکز نظامی را تا چند ماه آینده شاهد خواهیم بود
علی نوربخش، نماینده اداره مهندسی وزارت دفاع، اظهار کرد: انتقال و جابهجایی مراکز نظامی به خارج و حریم شهر کلید خورده است.
وی با اشاره به اینکه بسیاری از مراکز نظامی در شهر ماهیت تحقیقاتی دارند، گفت: یک چالش در خروج این مراکز، پذیرش نیروی انسانی است؛ کسانی که در مرکز شهر فعالیت میکردند و حالا باید کیلومترها از شهر فاصله بگیرید.
نوربخش تصریح کرد: جابهجایی با مخاطرات و مشکلاتی از جمله مباحث مالی روبهرو است و نبود همکاری استان برای انتخاب مکان جدید مناسب میباشد، اما تا چند ماه آینده نتیجه ملموس این جابهجایی را خواهیم داد.
به گفته وی، الزامات پیرامون حرائم مراکز نظامی که ساختوساز کنار آن انجام شده است، به استانها ابلاغ شده، اما رعایت نمیشود و آسیب ساختوساز در کنار مراکز نظامی را در جنگ مشاهده کردیم.
تشکیل کارگروههای تخصصی برای تدوین بسته سیاستی ضروری است
مسعود اکبری، نماینده اداره کل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، اظهار کرد: محورهای تعیینشده در نشست پراکندگی بسیار زیادی دارد، پیشنهاد میکنم کارگروه تخصصی برای همه موضوعات تشکیل شود و بسته سیاستی در این کارگروهها تدوین شود.
وی با ارائه پیشنهاد تشکیل کارگروههایی همچون بازتعریف تراکم و الگوی توسعه شهری، مناطق پناهگاهی در زمان حمله (فضاهای اضطراری)، ارتقای استانداردها و آییننامهها در شهر و کشور، تابآوری شبکههای زیرساختی و رابطه میان دستگاههای مختلف در راستای تشکیل کارگروه، یادآور شد: امیدوارم این نشست مثل جلسات دیگر مشابه خروجیهای صفر نداشته باشد و وحدت رویه شکل بگیرد و همه ملزم به رعایت آن شوند.
نیازمند سیاستگذاریهای کلان هستیم
امید خسروی دانش، مهندس معمار و شهرساز، اظهار کرد: همه محورهای تعیینشده نشست، موضوع تخصصی در حوزههای مختلف بینرشتهای است که باید پیرامون آن مطالعات عمیق صورت بگیرد.
وی با تأکید بر اینکه اگر نمونههای جهان بررسی و دیده نشود، کارایی این جلسات کم میشود، گفت: این سیاستگذاریهای کلان است که ادامه مسیر من معمار را روشن میکند.
خسروی دانش با تأکید بر اینکه نمیدانیم آیا باید بر اساس شهر متمرکز حرکت کنیم یا شهر پراکنده و همه اینها در پرتو سیاست کلان مشخص میشود، تصریح کرد: کشورهای دیگر راهکارهای مناسب را یافتند.
وی یادآور شد: پیش از ساخت شهرک ولیعصر قرار بود پادگانها جابهجا شود، اما هنوز میبینیم به رغم آنکه این جابهجایی انجام نشده، حتی مجموعه گل نرگس را هم کنار همان پادگان احداث میکنیم.
تابآوری اقتصادی شهر در محورها دیده نشده است
آتوسا افغان، نماینده انجمن معماری، با اشاره به تجارب جهانی اظهار کرد: کشورهای صلحجو مانند سوئیس مقررات را به صورت جدی رعایت میکنند و پناهگاههای عمومی و فضای امن را در خانهها دارند.
به گفته وی، باید برای انسان ارزش قائل باشیم و این جنگ هشدار جدی بود که مقررات در ساختوساز اعمال شود.
افغان با تأکید بر اینکه خالی کردن فضاهای شهری از فضای نظامی موجب ناامنی میشود و شهر بیپناه میماند، یادآور شد: در محورها تابآوری اقتصادی شهر دیده نشده است.
شرح وظایف هر دستگاه مشخص شود
مژگان پهلوانی، نماینده سازمان نظام مهندسی، اظهار کرد: هیچ زمان شرح وظایفی تعیین نشده و از ما انجام آن را نخواستند؛ در این راستا باید وظایف تعیین و نسبت به انجام آن از سوی حاکمیت نظارت انجام شود.
به گفته وی، مقررات ملی در حوزه پدافند غیرعامل نیازمند بازنگری است؛ با توجه به اینکه تجربه پناهگاهها را در هشت سال دفاع مقدس داشتیم، نباید در جنگ اخیر به این میزان بهتزده میشدیم.
پهلوانی تصریح کرد: تجربه جنگ ثابت کرد که علاوه بر فضاهای مسکونی، از فضاهای عمومی هم غافل شدیم.
وی افزود: مکانیابیها در شهر نابسامان است و تجمع مراکز حیاتی در مرکز شهر در جنگ اخیر نگرانیهایی را به وجود آورد.
نیازمند بستههای طراحی برای ساخت سریع هستیم
سپیده صناعی، دبیر انجمن معماران اصفهان، اظهار کرد: تجربههای جهانی را مورد بررسی قرار دادیم و راهکارها را احصا کردیم.
وی با اشاره به اینکه تغییر اکوسیستم ساختمان رخ داده است، گفت: شرکتهای معماری باید شیوه کارهای خود را تغییر دهند.
صناعی با بیان اینکه خدمات معماری به محصول تبدیل شده است، تصریح کرد: باید بستههای طراحی برای ساخت سریع داشته باشیم.
وی تأکید کرد که شاهد ساختوساز لوکسگرا نباشیم و افزود: پارکینگها در سطح شهر را باید به عنوان پناهگاه آماده استفاده کنیم و برای میراث فرهنگی که دچار آسیب شدند باید دوقلوی دیجیتال داشته باشیم؛ نیازمند بانک اطلاعاتی برای ترمیم این آثار هستیم.
ارتباط میان نهادها باید تقویت شود
زهره کریمی، نماینده اداره کل نوسازی و تحول اداری شهرداری اصفهان، اظهار کرد: ضوابطی در این حوزه به شهرداری ابلاغ شده که فرایند آن تدوین و تبدیل به مکانیزم و در نهایت اقدام انجام شده است.
به گفته وی، مدیریت شهر در مناطقی که در جنگ اخیر دچار خسارت شده بودند، شبانهروز کار کردند و حتی تعطیلات نیز به خدمترسانی ادامه دادند.
کریمی با تأکید بر اینکه فقط در یک منطقه شهری ۲۰۰۰ واحد مسکونی تخریب شده بود، تصریح کرد: ارتباط میان نهادها باید تقویت شود و نقش ذینفعان احصا گردد و تهدیدهایی که شهر با آن روبهرو است، شناسایی گردد.
اطلس آسیبپذیری محلات طراحی شود
کیخوائی، نماینده معاونت شهرسازی، اظهار کرد: نیازمند اطلس آسیبپذیری محلات با اولویت بافت فرسوده هستیم تا در اختیار گروه امداد و نجات قرار داده شود.
وی با تأکید بر اینکه در حوزه آموزشی ضعف بسیار داریم، تصریح کرد: فضاهای موجود در سطح شهر مانند پارکینگها، مدارس و مساجد به عنوان پناهگاه استفاده شود.
کیخوائی گفت: در زمان صدور پروانه به ساختمانهای جدید بیش از ۵ طبقه باید مخزن اضطراری آب را لحاظ کنیم، تا هم به عنوان آب شرب استفاده شود و هم مورد استفاده آتشنشانان در شرایط اضطراری قرار بگیرد.
آسیبشناسی جنگهای اخیر انجام شود
علوی، نماینده اداره کل پدافند غیرعامل، اظهار کرد: شهر یک سیستم است و همه بخشها در کنار هم باید کار کنند.
وی با اشاره به مفهوم تابآوری و اینکه از نظر علمی در جهان برای آن دستورالعملی وجود دارد، افزود: باید آسیبشناسی کنیم که چرا به رغم اقدامات انجامشده طی سالها، در جنگ آسیب دیدیم.
وی با تأکید بر اینکه اسناد بالادستی وجود دارد، گفت: فقدان پناهگاههای عمومی و اتاق امن در منازل مسکونی از آسیبهای مهم است که شهرداری باید در صدور پایان کار آن را لحاظ کند و البته نیازمند فرهنگسازی هستیم.
علوی تابآوری نما و مبلمان شهری را در جنگ مهم دانست.
شهرداری از نتایج طرح مطالعاتی استفاده کند
علی زنگآبادی، رئیس پژوهشکده جغرافیا به برنامهریزی فضایی دانشگاه اصفهان، اظهار کرد: طی یک کار پژوهشی و مطالعاتی که انجام شده، ۲۴ مرکز استقرار موقت را شناسایی کردیم.
وی با اشاره به رویکرد علمی جامعه دانشگاهی برای نجات جان انسانها، تصریح کرد: در راستای استانداردهای مراکز حساس و نظامی، ۲۵ پارامتر تعریف شده است؛ جنگهای اطلاعاتی مبتنی بر دیتا است و باید به دنبال پاسخ به این سؤال باشیم که در جنگ اخیر، استانداردهای لازم را لحاظ کردیم.
زنگیآبادی با تأکید بر اینکه شهرداری از نتایج طرحهای مطالعاتی استفاده کند، گفت: شناخت تکنولوژی در موضوع شهر و جنگ بسیار مهم است؛ در این راستا باید شهرها با ساختار تفکر و استراتژی جنگ بنا شود و ساختوساز مقاوم در دستور کار قرار گیرد.
به گفته وی، در ساختمانهای مسکونی و اداری طبقه منفی ۲ ایجاد کنیم و نسبت به موضوع پدافند هستهای نیز تدابیری بیندیشیم، زیرا خطر در کمین ما میباشد.
برای حل مسائل شهری نیازمند مدیریت یکپارچه شهری هستیم
قدسی، شهرساز با تأکید بر اینکه پدافند غیرعامل را از قالب پیوست خارج کردیم و تا سطح لایه تصمیمساز ارتقا بخشیدیم، اظهار کرد: مسائل شهری چندبعدی است و نیازمند یک مدیریت یکپارچه شهری هستیم.
وی افزود: الزامات پدافند غیرعامل در طرح توسعه شهری اشاره شده و ذیل آن همین محورهایی که در این نشست به آن اشاره شده وجود دارد و تشکیل کارگروههای تخصص ذیل این دستورالعمل ضروری است.
به گفته قدسی، باید از نگاه تکعنصری خارج شویم و به سمت نگاه ساختاری برویم و تابآوری ساختار شهری را افزایش دهیم.
نظر شما