به گزارش خبرگزاری ایمنا، بارندگی در رشت از شامگاه گذشته _دوشنبه شانزدهم شهریور_ شدت گرفته است و با ادامه فعالیت سامانه بارشی، بخشهایی از معابر شهری با آبگرفتگی روبهرو شده است. در بعضی خیابانها و کوچههای فرعی، حجم آب به اندازهای افزایش پیدا کرده است که تردد خودروها بهکندی انجام میشود و حتی تعدادی از خودروها در معابر متوقف شدهاند.
نفوذ آب به بعضی پارکینگهای مسکونی نیز از دیگر پیامدهای بارندگی اخیر در رشت است؛ تصاویری که شهروندان از وضعیت بعضی ساختمانها منتشر کردهاند، حجم قابل توجه آب جمعشده در پارکینگها را نشان میدهد و در بعضی نقاط، خروج و ورود افراد به ساختمانها را نیز دشوار کرده است.
این وضعیت در حالی رخ میدهد که رشت یکی از پربارشترین شهرهای کشور است و تجربه آبگرفتگی معابر در زمان بارشهای شدید، موضوع تازهای برای مدیریت شهری این شهر محسوب نمیشود. همین مسئله، ضرورت توجه جدیتر به ظرفیت شبکه جمعآوری و هدایت آبهای سطحی، لایروبی و پاکسازی کانالها و اصلاح نقاط بحرانی را بیش از گذشته نمایان میکند.
شهرداری رشت پیش از آغاز بارندگی با توجه به هشدار نارنجی هواشناسی، از آمادهباش کامل نیروهای خدمات شهری خبر داده بود. رحیم شوقی، شهردار رشت بر بازبینی مسیرهای هدایت آبهای سطحی، پاکسازی کانالها و جویهای آب و رفع انسداد نقاط مستعد آبگرفتگی تأکید کرده و خواستار استقرار تجهیزات و ماشینآلات در نقاط حساس شده بود.
با وجود این تمهیدات، تداوم آبگرفتگی در بخشهایی از شهر نشان میدهد که مسئله رشت تنها به آمادگی نیروهای خدمات شهری به زمان بارندگی محدود نمیشود و بخشی از چالش به ساختار و ظرفیت زیرساختهای مدیریت روانآب بازمیگردد.
رشت؛ شهری که باران برای آن غریبه نیست
رشت برخلاف بسیاری از شهرهای کشور، با بارندگی بیگانه نیست، بنابراین وقوع بارش شدید بهخودی خود نمیتواند تمام ابعاد آبگرفتگی را توضیح دهد. مسئله اصلی این است که آیا زیرساختهای شهری متناسب با ویژگی اقلیمی و میزان بارندگی این شهر توسعه یافتهاند یا خیر.
افزایش سطوح (impermeable) یا نفوذناپذیر ناشی از توسعه شهری، ساختوساز، آسفالت معابر و کاهش ظرفیت جذب آب در سطح زمین، حجم رواناب را افزایش میدهد. در چنین شرایطی، اگر شبکه هدایت و دفع آبهای سطحی ظرفیت کافی نداشته باشد، خیابانها و کوچهها در عمل به مسیر انتقال آب تبدیل میشوند، از سوی دیگر، گرفتگی جویها، کانالها و آبروها میتواند در مدت کوتاهی ظرفیت انتقال آب را کاهش دهد. به همین دلیل، نگهداری مستمر شبکه دفع آب، پیش از آغاز فصل بارندگی اهمیت زیادی دارد و نمیتوان مدیریت آبگرفتگی را فقط به زمان وقوع بارش موکول کرد.
هشدار هواشناسی؛ آزمون آمادگی شهر
هواشناسی گیلان پیش از آغاز بارندگی درباره تشدید فعالیت سامانه بارشی هشدار نارنجی صادر کرده بود. بر اساس این هشدار، بارندگی شدید و گاهی بسیار شدید، وزش باد، رعدوبرق، تگرگ و کاهش محسوس دما پیشبینی شده بود و از جمله مخاطرات احتمالی نیز آبگرفتگی معابر، جاری شدن سیلاب و اختلال در تردد عنوان شده بود.
شهرداری رشت نیز در واکنش به این هشدار، مناطق و سازمانهای تابعه را در آمادهباش قرار داد و بر پایش نقاط بحرانی، پاکسازی کانالها و استقرار تجهیزات در نقاط مستعد تأکید کرد.
با این حال، تکرار آبگرفتگی در نقاط مختلف شهر این پرسش را مطرح میکند که آیا مدیریت بحران در رشت باید تنها بر واکنش سریع پس از آبگرفتگی متمرکز باشد یا اینکه لازم است سیاستی بلندمدت برای بازطراحی و تقویت شبکه مدیریت روانآب در دستور کار قرار گیرد؟
خیابانهایی که باید مسیر شهروند باشند، نه مسیر آب
آبگرفتگی معابر تنها یک مشکل ترافیکی نیست. زمانی که آب وارد پارکینگ ساختمانها میشود، خودروها را متوقف میکند و عبور عابران را دشوار میسازد، موضوع مستقیم با ایمنی، کیفیت زندگی و حقوق شهروندی ارتباط پیدا میکند.
از این منظر، مدیریت آبهای سطحی باید بخشی از برنامهریزی شهری رشت باشد، نه موضوعی فقط متعلق به خدمات شهری، بلکه مربوط به مکانیابی نقاط بحرانی، افزایش ظرفیت کانالها، اصلاح شیب و آبروهای معابر، توسعه سطوح نفوذپذیر، استفاده از فضاهای سبز برای جذب روانآب و ایجاد مخازن یا سازوکارهای موقت کنترل آب میتواند مجموعهای از راهکارهای مکمل برای کاهش فشار بر شبکه دفع آب باشد.
رشت به برنامهای متناسب با واقعیت بارانی شهر نیاز دارد، شهری که باران بخش جداییناپذیر هویت آن است، باید زیرساختهایش نیز برای بارندگی طراحی شده باشد، در غیر این صورت هر بارش شدید میتواند بار دیگر خیابانها را به شریانهای عبور آب و خانهها را به نقاط آسیبپذیر تبدیل کند.
باران برای رشت پدیدهای تازه نیست؛ آنچه نیازمند بازنگری است، نحوه رویارویی شهر با باران است.
نظر شما