به گزارش خبرگزاری ایمنا، پایش مستمر شاخصهای اقلیمی از جمله میزان بارش، دما و وضعیت خشکسالی، یکی از مهمترین ابزارها برای ارزیابی شرایط آبوهوایی کشور بهشمار میرود؛ این اطلاعات تصویری روشن از روند تغییرات اقلیمی ارائه میدهد و مبنای تصمیمگیری در بخشهای مختلف از جمله کشاورزی، مدیریت منابع آب، محیطزیست و مدیریت بحران است.
بررسی تغییرات هفتگی و مقایسه آن با میانگینهای بلندمدت، امکان شناسایی نوسانات اقلیمی و تحلیل روندهای کوتاهمدت و بلندمدت را فراهم میکند و این دادهها علاوه بر نمایش وضعیت فعلی، در پیشبینی مخاطرات احتمالی و برنامهریزی برای کاهش آثار خشکسالی یا مدیریت منابع آبی نیز نقش مؤثری دارند.
در سالهای اخیر، تغییر الگوی بارش، افزایش نوسانات دمایی و وقوع دورههای متوالی خشکسالی، اهمیت انتشار گزارشهای اقلیمی را دوچندان کرده است که این گزارشها با تکیه بر دادههای علمی و شبکه گسترده ایستگاههای هواشناسی، تصویری دقیق از وضعیت جوی و اقلیمی کشور ارائه میکنند.
دسترسی به اطلاعات بهروز درباره شاخصهای اقلیمی، علاوه بر مدیران و کارشناسان، برای بهرهبرداران بخش کشاورزی، فعالان حوزه منابع طبیعی و حتی عموم مردم نیز اهمیت دارد، چراکه آگاهی از روند تغییرات اقلیمی میتواند در تصمیمگیریهای روزمره و برنامهریزیهای بلندمدت نقش مؤثری ایفا کند.
بارش در یکسوم شمالی کشور؛ افزایش ۰.۸ میلیمتری بارش نسبت به بلندمدت
صادق ضیائیان، رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور در گفتوگو با خبرنگار ایمنا با بیان اینکه در هفته چهلم سال زراعی جاری، از یکم تا هفتم تیر، مطابق نقشه بالا، بیشتر مناطق یکسوم شمالی کشور شاهد بارندگی بوده است، اظهار کرد: میانگین بارش استان آذربایجان شرقی ۱۲ میلیمتر، آذربایجان غربی ۸.۱ میلیمتر، اردبیل ۱۳.۷ میلیمتر، البرز ۲.۲ میلیمتر، ایلام ۰.۲ میلیمتر، خراسان شمالی ۲ میلیمتر، سمنان ۰.۸ میلیمتر، گیلان ۶.۸ میلیمتر، لرستان ۰.۴ میلیمتر و مازندران ۲۰ میلیمتر از میانگین بارش بلندمدت در این هفته بیشتر بوده است.
وی با بیان اینکه میانگین بارش کشور نسبت به دوره بلندمدت ۰.۸ میلیمتر بیشتر بوده است، افزود: بیشینه بارش تجمعی این هفته در ایستگاه مشگینشهر در استان اردبیل، به میزان ۶۲.۵ میلیمتر، و در ایستگاههای رودسر تازهآباد و لاهیجان در استان گیلان، بهترتیب به میزان ۵۲.۵ و ۵۰.۶ میلیمتر ثبت شده است.
بارش نرمال تا کمتر از نرمال در بیشتر مناطق؛ افزایش بارش در بخشهایی از شمال و شرق
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور با بیان اینکه نقشه بالا انحراف مجموع بارش تجمعی هفته چهلم سال زراعی جاری را نسبت به بازه زمانی مشابه در دوره بلندمدت ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۹ نشان میدهد، تصریح کرد: مطابق نقشه انحراف بارش دریافتی نسبت به بلندمدت، در این هفته بارش در بیشتر مساحت کشور در محدوده نرمال تا کمتر از نرمال قرار داشته است.
ضیائیان ادامه داد: استانهای هرمزگان و کرمان در بخشهایی از مساحت خود بارشی بیشتر از نرمال تا ۱۵ میلیمتر داشتهاند و استانهای خراسان شمالی، گلستان، سمنان، مازندران، گیلان، اردبیل، آذربایجان شرقی و غربی، البرز و سیستان و بلوچستان در بخشهایی از مساحت خود بارشی بیشتر از نرمال، تا بیش از ۴۰ میلیمتر و در بخشهای دیگری بارشی کمتر از نرمال تا ۱۵ میلیمتر داشتهاند.
وی گفت: استانهای خراسان رضوی، تهران، قزوین، زنجان و فارس نیز در بخشهایی از مساحت خود بارشی کمتر از نرمال تا ۱۰ میلیمتر داشتهاند و سایر استانهای کشور در شرایط نرمال قرار داشتهاند.
غلبه شرایط نرمال؛ تداوم همزمان ترسالی و خشکسالی در بخشهایی از شمال کشور
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور با بیان اینکه نقشه زیر بیانگر وضعیت خشکسالی بر اساس شاخص کوتاهمدت مؤثر ۱۴ روزه EDI است، اضافه کرد: این نقشه نشان میدهد که از نظر شاخص مؤثر خشکسالی، در این بازه ۱۴ روزه بیشتر مساحت استانهای کشور در شرایط نرمال قرار داشته است.
ضیائیان افزود: استانهای خراسان رضوی و جنوبی، کرمان، خوزستان، هرمزگان و سیستان و بلوچستان در بخشهایی از مساحت خود ترسالی خفیف تا شدید داشتهاند و استانهای تهران، قزوین و زنجان در بخشهایی از مساحت خود خشکسالی خفیف داشتهاند.
وی تصریح کرد: استانهای خراسان شمالی، گلستان، سمنان، مازندران، گیلان، اردبیل، آذربایجان شرقی و غربی و البرز در بخشهایی از مساحت خود ترسالی خفیف تا متوسط و در بخشهای دیگری خشکسالی خفیف تا متوسط و سایر مناطق کشور در شرایط نرمال قرار داشتهاند.
افزایش ۱.۴ درجهای میانگین دمای کشور؛ خراسان جنوبی گرمتر و اردبیل سردتر از نرمال
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور ادامه داد: نمودار و نقشه مقابل بیانگر اختلاف میانگین دمای هفته چهلم سال زراعی جاری با میانگین دما در بلندمدت ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۹ در هفته مشابه برای کشور و استانهاست که نشان میدهد میانگین دمای کل کشور ۱.۴ درجه افزایش داشته است.
ضیائیان گفت: بیشترین بیهنجاری مثبت دمای میانگین هفته مربوط به استان خراسان جنوبی، به میزان ۲.۸ درجه و بیشترین بیهنجاری منفی دما مربوط به استان اردبیل، به میزان ۰.۶ درجه، بوده است و استانهای گلستان، گیلان، کردستان، هرمزگان و آذربایجان شرقی تغییر دمای محسوسی نسبت به میانگین بلندمدت خود نداشتهاند.
بررسی مستمر شاخصهای اقلیمی، علاوه بر نمایش وضعیت کنونی، امکان ارزیابی روند تغییرات آبوهوایی و آثار آن بر منابع طبیعی و فعالیتهای اقتصادی را فراهم میکند. استمرار این پایشها، مبنایی برای تصمیمگیری دقیقتر در حوزههای مرتبط با مدیریت منابع آب، کشاورزی و محیط زیست خواهد بود.
تغییرات بارش، دما و شاخصهای خشکسالی از مهمترین متغیرهایی هستند که میتوانند بر امنیت غذایی، تولید محصولات کشاورزی و پایداری منابع آبی کشور تأثیر بگذارند و از اینرو، تحلیل منظم این دادهها برای برنامهریزی و مدیریت ریسکهای اقلیمی اهمیت ویژهای دارد.
کارشناسان همواره بر ضرورت استفاده از دادههای علمی و بهروز در تدوین سیاستهای مرتبط با مدیریت منابع طبیعی تأکید دارند. بهرهگیری از این اطلاعات میتواند زمینهساز افزایش تابآوری در برابر مخاطرات اقلیمی و کاهش خسارتهای ناشی از نوسانات جوی باشد.
انتشار منظم گزارشهای اقلیمی، ضمن افزایش آگاهی عمومی از وضعیت آبوهوایی کشور، امکان رصد دقیق روندهای اقلیمی را در طول سال فراهم میکند و به تصمیمگیران و افراد کمک میکند با شناخت بهتر شرایط، برنامهریزی مؤثرتری برای آینده داشته باشند.
نظر شما