به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، دریاچهها یکی از مهمترین عناصر طبیعی شکلدهنده به جغرافیا و چشمانداز سرزمینها هستند و پراکندگی آنها در جهان ارتباط مستقیمی با شرایط اقلیمی، زمینشناسی و تاریخ یخچالی مناطق مختلف دارد. دادههای جدید سازمان اطلاعات جغرافیایی HydroLAKES نشان میدهد کانادا با فاصلهای چشمگیر بیشترین تعداد دریاچه را در میان کشورهای جهان دارد و بهتنهایی بیش از نیمی از دریاچههای ثبتشده در این مجموعه داده را در خود جای داده است.
این رتبهبندی کشورها را بر اساس تعداد دریاچههایی بررسی میکند که مساحتی حداقل معادل ۰.۱ کیلومتر مربع دارند. مخازن مصنوعی و دریاچههای تحت کنترل و تنظیمشده در این بررسی لحاظ نشدهاند، همچنین در مورد دریاچههای مشترک میان چند کشور، دریاچه به کشوری نسبت داده شده است که آب آن در نهایت از آن کشور خارج میشود.
بر اساس این دادهها، از مجموع حدود ۱.۴۲ میلیون دریاچه موجود در مجموعه، نزدیک به ۸۸۰ هزار دریاچه در کانادا قرار دارد؛ رقمی که حدود ۶۲ درصد کل دریاچههای این دادهها را شامل میشود، به این ترتیب، کانادا بهتنهایی دریاچههای بیشتری از مجموع دریاچههای سایر کشورهای جهان دارد.
پس از کانادا، روسیه با ۲۰۱ هزار و ۲۴۰ دریاچه در رتبه دوم قرار دارد و ایالات متحده آمریکا با ۱۰۲ هزار و ۵۱۹ دریاچه سوم است. چین با ۲۳ هزار و ۷۵۱ دریاچه در جایگاه چهارم قرار گرفته است و پس از آن سوئد، برزیل و نروژ در رتبههای بعدی دیده میشوند. آرژانتین، قزاقستان و استرالیا نیز در میان ۱۰ کشور نخست این فهرست قرار دارند.
مجموع دریاچههای کانادا، روسیه و آمریکا بیش از ۸۳ درصد از کل ۱.۴۲ میلیون دریاچه ثبتشده در این مجموعه را تشکیل میدهد؛ موضوعی که تمرکز قابلتوجه منابع آبی سطحی در نیمکره شمالی را نشان میدهد.
تفاوت میان تعداد دریاچهها و مساحت آنها نیز نکته مهم دیگری در این رتبهبندی است. کانادا با وجود داشتن حدود ۴.۴ برابر دریاچههای روسیه، از نظر مجموع مساحت دریاچهها تنها حدود ۱.۳ برابر این کشور را در اختیار دارد. مساحت دریاچههای کانادا حدود ۳۱۳ هزار و ۸۰۰ مایل مربع برآورد شده، در حالی که مجموع مساحت دریاچههای روسیه حدود ۲۴۰ هزار و ۴۰۰ مایل مربع است.
یکی از دلایل اصلی تراکم بالای دریاچهها در کانادا و روسیه، تاریخچه یخچالی این مناطق است. صفحات عظیم یخی در دورههای مختلف عصر یخبندان، بخشهای وسیعی از نیمکره شمالی را تحت تأثیر قرار دادند و با فرسایش و تغییر شکل سطح زمین، فرورفتگیها و مسیرهای جدیدی برای تجمع آب ایجاد کردند. پس از عقبنشینی یخچالها، بسیاری از این فرورفتگیها با آب پر شدند و به شکل دریاچههای امروزی درآمدند.
روسیه علاوه بر تعداد بالای دریاچهها، یکی از مهمترین منابع آب شیرین جهان را نیز در خود جای داده است. دریاچه بایکال در سیبری عمیقترین دریاچه جهان محسوب میشود و حدود ۲۰ درصد از ذخایر آب شیرین غیرمنجمد کره زمین را در خود جای داده است.
این رتبهبندی نشان میدهد که تعداد دریاچهها تنها به معنای برخورداری بیشتر از سطح آب یا منابع آب شیرین نیست. برای نمونه، قزاقستان تقریباً نیمی از تعداد دریاچههای سوئد را دارد، اما مجموع مساحت دریاچههای آن بیش از دو برابر سوئد است و به حدود ۲۲ هزار و ۳۰۰ مایل مربع میرسد.
ایران در این فهرست با ۳۲۷ دریاچه رتبه ۷۴ را دارد. بخش قابلتوجهی از این کشور در مناطق خشک و نیمهخشک قرار گرفته و در مقایسه با کشورهای شمالی دارای دریاچههای طبیعی دائمی کمتری است. به همین دلیل، تعداد دریاچهها در ایران نمیتواند بهتنهایی معیار مناسبی برای سنجش وضعیت منابع آبی این کشور باشد و عواملی همچون رودخانهها، آبهای زیرزمینی، تالابها، مخازن سدها و منابع آب غیرمتعارف نیز باید مورد توجه قرار گیرند.
نظر شما