به گزارش خبرگزاری ایمنا، پایش مستمر شاخصهای اقلیمی از جمله میزان بارش، دما و وضعیت خشکسالی، یکی از مهمترین ابزارها برای ارزیابی شرایط آبوهوایی کشور بهشمار میرود؛ این اطلاعات تصویری روشن از روند تغییرات اقلیمی ارائه میدهد و مبنای تصمیمگیری در بخشهای مختلف از جمله کشاورزی، مدیریت منابع آب، محیطزیست و مدیریت بحران است.
بررسی تغییرات هفتگی و مقایسه آن با میانگینهای بلندمدت، امکان شناسایی نوسانات اقلیمی و تحلیل روندهای کوتاهمدت و بلندمدت را فراهم میکند و این دادهها علاوه بر نمایش وضعیت فعلی، در پیشبینی مخاطرات احتمالی و برنامهریزی برای کاهش آثار خشکسالی یا مدیریت منابع آبی نیز نقش مؤثری دارند.
در سالهای اخیر، تغییر الگوی بارش، افزایش نوسانات دمایی و وقوع دورههای متوالی خشکسالی، اهمیت انتشار گزارشهای اقلیمی را دوچندان کرده است که این گزارشها با تکیه بر دادههای علمی و شبکه گسترده ایستگاههای هواشناسی، تصویری دقیق از وضعیت جوی و اقلیمی کشور ارائه میکنند.
دسترسی به اطلاعات بهروز درباره شاخصهای اقلیمی، علاوه بر مدیران و کارشناسان، برای بهرهبرداران بخش کشاورزی، فعالان حوزه منابع طبیعی و حتی عموم مردم نیز اهمیت دارد، چراکه آگاهی از روند تغییرات اقلیمی میتواند در تصمیمگیریهای روزمره و برنامهریزیهای بلندمدت نقش مؤثری ایفا کند.
گزارش وضعیت بارش، خشکسالی و دمای کشور در هفته سیونهم سال زراعی جاری / میانگین بارش همچنان کمتر از بلندمدت
صادق ضیائیان، رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور با بیان اینکه در هفته سیونهم سال زراعی جاری، از ۲۵ تا ۳۱ خرداد، بیشتر مناطق یکسوم شمالی کشور شاهد بارندگی بودهاند، اظهار کرد: میانگین بارش استان خراسان رضوی ۰.۷ میلیمتر بیشتر از میانگین بارش بلندمدت در این هفته بوده است و با این حال، میانگین بارش کشور در مقایسه با دوره بلندمدت، ۱.۵ میلیمتر کمتر ثبت شده است.
وی افزود: بیشترین بارش تجمعی این هفته در ایستگاههای گاش و کوهسرخ در استان خراسان رضوی، بهترتیب به میزان ۴۲ و ۳۲.۲ میلیمتر و ایستگاه قوردیک علیا در استان آذربایجان غربی به میزان ۳۳ میلیمتر ثبت شده است.
کمبارشی در بیشتر مناطق کشور؛ نوسان بارش در شمال و شرق
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور با بیان اینکه نقشه انحراف مجموع بارش تجمعی هفته سیونهم سال زراعی جاری نسبت به بازه زمانی مشابه در دوره بلندمدت ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۹ را نشان میدهد، تصریح کرد: بر اساس نقشه انحراف بارش دریافتی نسبت به میانگین بلندمدت، طی این هفته بارش در بیشتر مساحت کشور در محدوده نرمال تا کمتر از نرمال قرار داشته است.
ضیائیان ادامه داد: استانهای خراسان رضوی، سیستان و بلوچستان، مازندران، گیلان، اردبیل، آذربایجان غربی و کرمان در بخشهایی از مساحت خود بارشی بیشتر از نرمال، تا ۴۰ میلیمتر و در بخشهایی دیگر بارشی کمتر از نرمال تا ۲۰ میلیمتر داشتهاند.
وی گفت: استانهای خراسان شمالی، گلستان، سمنان، تهران، البرز، قزوین، زنجان، آذربایجان شرقی، کردستان، اصفهان، چهارمحال و بختیاری و هرمزگان نیز در بخشهایی از مساحت خود بارشی کمتر از نرمال تا ۲۰ میلیمتر داشتهاند و سایر استانهای کشور در شرایط نرمال قرار داشتهاند.
خشکسالی در یکسوم شمالی؛ ترسالی در بخشهایی از جنوب و غرب کشور
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور با بیان اینکه نقشه وضعیت خشکسالی بر اساس شاخص کوتاهمدت مؤثر ۱۴ روزه (EDI) نشان میدهد که در این بازه زمانی، بیشتر استانهای یکسوم شمالی کشور در شرایط خشکسالی خفیف تا متوسط و سایر مناطق در شرایط نرمال قرار داشتهاند، اضافه کرد: استانهای خوزستان، یزد، کرمان، فارس، هرمزگان و سیستان و بلوچستان در بخشهایی از مساحت خود ترسالی خفیف تا شدید داشتهاند.
ضیائیان افزود: استانهای خراسان شمالی، گلستان، اردبیل، آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی، سمنان، تهران، البرز، قزوین، زنجان، مرکزی و کردستان در بخشهایی از مساحت خود خشکسالی خفیف تا متوسط داشتهاند.
وی تصریح کرد: استانهای خراسان رضوی، مازندران و گیلان نیز در بخشهایی از مساحت خود ترسالی خفیف تا شدید و در بخشهای دیگری خشکسالی خفیف تا متوسط داشتهاند و سایر مناطق کشور در شرایط نرمال قرار داشتهاند.
البرز گرمتر از نرمال شد / افزایش دما در کشور ادامه دارد
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور افزود: نمودار و نقشه اختلاف میانگین دمای هفته سیونهم سال زراعی جاری با میانگین دما در دوره بلندمدت ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۹ در هفته مشابه برای کشور و استانها نشان میدهد که میانگین دمای کشور ۰.۹ درجه افزایش داشته است.
ضیائیان تصریح کرد: بیشترین بیهنجاری مثبت دمای میانگین هفته مربوط به استان البرز با ۲.۳ درجه و کمترین آن مربوط به استان خوزستان با ۰.۳ درجه بوده است و استانهای کهگیلویه و بویراحمد، هرمزگان و بوشهر تغییر دمای محسوسی نسبت به میانگین بلندمدت خود نداشتهاند.
بررسی مستمر شاخصهای اقلیمی، علاوه بر نمایش وضعیت کنونی، امکان ارزیابی روند تغییرات آبوهوایی و آثار آن بر منابع طبیعی و فعالیتهای اقتصادی را فراهم میکند. استمرار این پایشها، مبنایی برای تصمیمگیری دقیقتر در حوزههای مرتبط با مدیریت منابع آب، کشاورزی و محیط زیست خواهد بود.
تغییرات بارش، دما و شاخصهای خشکسالی از مهمترین متغیرهایی هستند که میتوانند بر امنیت غذایی، تولید محصولات کشاورزی و پایداری منابع آبی کشور تأثیر بگذارند و از اینرو، تحلیل منظم این دادهها برای برنامهریزی و مدیریت ریسکهای اقلیمی اهمیت ویژهای دارد.
کارشناسان همواره بر ضرورت استفاده از دادههای علمی و بهروز در تدوین سیاستهای مرتبط با مدیریت منابع طبیعی تأکید دارند. بهرهگیری از این اطلاعات میتواند زمینهساز افزایش تابآوری در برابر مخاطرات اقلیمی و کاهش خسارتهای ناشی از نوسانات جوی باشد.
انتشار منظم گزارشهای اقلیمی، ضمن افزایش آگاهی عمومی از وضعیت آبوهوایی کشور، امکان رصد دقیق روندهای اقلیمی را در طول سال فراهم میکند و به تصمیمگیران و افراد کمک میکند با شناخت بهتر شرایط، برنامهریزی مؤثرتری برای آینده داشته باشند.
نظر شما