به گزارش خبرگزاری ایمنا، با نزدیک شدن به ماههای سرد سال، آنفلوانزا دوباره به یکی از دغدغههای رایج افراد تبدیل میشود که ممکن است برای یک نفر تنها چند روز ناخوشایندی ایجاد کند، اما برای فردی دیگر با خطر عوارض جدیتری همراه باشد. همین تفاوت موجب شده است موضوع پیشگیری از آن بهویژه برای گروههای حساس، اهمیت بیشتری پیدا کند.
در میان راهکارهای پیشگیری واکسن آنفلوانزا جایگاه ویژهای دارد، با این حال هنوز درباره ضرورت تزریق آن، زمان مناسب واکسیناسیون و گروههایی که بیشترین فایده را از آن میبرند، پرسشهای مختلفی مطرح است و از سوی دیگر، تصور اینکه واکسن باید مانع هر نوع ابتلا شود نیز یکی از برداشتهای نادرستی است که گاهی درباره آن وجود دارد.
آنفلوانزا فقط یک سرماخوردگی شدید نیست و در شرایطی میتواند زمینهساز مشکلات تنفسی و تشدید برخی بیماریهای زمینهای شود و به همین دلیل، تصمیمگیری درباره واکسیناسیون بهتر است بر اساس شرایط فرد، وضعیت سلامت و میزان خطر احتمالی بیماری انجام شود، نه فقط بر مبنای نزدیک شدن فصل سرما.
نکته مهم دیگر، تغییرپذیری ویروس آنفلوانزا و واکسن آن در طول سالهای مختلف است. ترکیب واکسنها متناسب با سویههایی که احتمال گردش بیشتری دارند تنظیم میشود و پاسخ ایمنی افراد نیز یکسان نیست، بنابراین شناخت درست از واکسن و محدودیتهای آن میتواند به تصمیمگیری آگاهانهتر درباره واکسیناسیون کمک کند.
پاسخی برای سوالات پیرامون واکسن آنفلوانزا
پژمان عقدک، پزشک و سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با بیان اینکه هر سال با نزدیک شدن به فصل سرما، یکی از پرسشهای مهمی که برای بسیاری از افراد مطرح میشود این است که آیا تزریق واکسن آنفلوانزا ضروری است، چه افرادی باید واکسن را جدیتر بگیرند، بهترین زمان برای تزریق چه موقعی است و آیا همه افراد میتوانند از این واکسن استفاده کنند یا خیر، اظهار کرد: آنفلوانزا یک بیماری ویروسی دستگاه تنفسی است که در بسیاری از افراد به شکل یک بیماری چندروزه و قابل کنترل بروز میکند.
وی با بیان اینکه تب، بدندرد، گلودرد، سردرد و کمردرد از جمله علائمی هستند که ممکن است فرد را برای چند روز در منزل زمینگیر کنند، افزود: با این حال در برخی افراد آنفلوانزا میتواند عوارض جدیتری ایجاد کند، از جمله ذاتالریه، تشدید بیماریهای زمینهای قلبی و ریوی، نیاز به بستری در بیمارستان و حتی در موارد شدیدتر میتواند منجر به فوت شود.
پزشک و سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با بیان اینکه واکسیناسیون یکی از مهمترین راههای پیشگیری از ابتلا به شکل شدید بیماری و عوارض ناشی از آنفولانزا محسوب میشود، تصریح کرد: واکسن در واقع سیستم ایمنی بدن را با اجزای مختلف و پروتئینهای سطحی ویروس آشنا میکند و پس از این آشنایی، سیستم ایمنی بدن پاسخ مناسب ایجاد میکند و آمادگی لازم را برای مقابله با ویروس به دست میآورد.
میزان اثربخشی واکسن آنفلوانزا در هر سال میتواند متفاوت باشد
عقدک ادامه داد: اگر فرد پس از واکسیناسیون در معرض ویروس آنفلوانزا قرار بگیرد و به بیماری مبتلا شود، بدن او میتواند سریعتر و مؤثرتر با عفونت مقابله کند، البته تزریق واکسن به این معنا نیست که فرد دیگر هرگز به آنفلوانزا مبتلا نخواهد شد، همچنان احتمال ابتلا وجود دارد، اما واکسیناسیون میتواند احتمال ابتلا را کاهش دهد و مهمتر از آن، خطر بروز بیماری شدید، بستری شدن در بیمارستان و عوارض ناشی از آنفلوانزا را به میزان قابل توجهی کم کند.
وی با بیان اینکه البته میزان اثربخشی واکسن آنفلوانزا در هر سال میتواند متفاوت باشد و عوامل مختلفی در این موضوع نقش دارند، گفت: یکی از عوامل مهم، میزان تطابق سویههای موجود در واکسن با سویههای ویروسی در حال گردش است و علاوه بر این، وضعیت سیستم ایمنی فرد نیز میتواند بر میزان پاسخ بدن به واکسن تأثیر بگذارد.
پزشک و سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با بیان اینکه ممکن است در یک سال واکسن اثربخشی بسیار خوبی داشته باشد و در سال دیگری میزان اثربخشی آن کمتر باشد، اضافه کرد: این موضوع به معنای بیفایده بودن واکسن نیست، بلکه نشاندهنده ماهیت متغیر ویروس آنفلوانزا و تفاوت شرایط افراد و سویههای در گردش است.
واکسن آنفلوانزا را باید یکی از ابزارهای پیشگیری دانست، نه یک تضمین قطعی برای مبتلا نشدن. هدف اصلی واکسیناسیون، آمادهتر کردن سیستم ایمنی در برابر ویروس و کاهش احتمال پیامدهای جدی بیماری است؛ موضوعی که برای افراد در معرض خطر اهمیت بیشتری پیدا میکند.
تفاوت شرایط جسمی افراد، بیماریهای زمینهای و وضعیت سیستم ایمنی موجب میشود توصیه درباره واکسیناسیون برای همه یکسان نباشد، بنابراین بهویژه در مورد افراد دارای شرایط پزشکی خاص، بهتر است تصمیم نهایی با نظر پزشک یا کادر درمان گرفته شود.
از سوی دیگر، کاهش یا افزایش اثربخشی واکسن در سالهای مختلف نباید موجب شود اصل پیشگیری نادیده گرفته شود. تغییر سویههای ویروس و میزان تطابق آنها با ترکیب واکسن، از عواملی هستند که میتوانند بر میزان محافظت ایجادشده اثر بگذارند و این مسئله بخشی از ماهیت متغیر آنفلوانزا است.
با آغاز فصل سرد، توجه به مجموعهای از اقدامات پیشگیرانه در کنار واکسیناسیون اهمیت دارد. رعایت بهداشت، توجه به علائم بیماری و مراقبت بیشتر از افراد آسیبپذیر میتواند در کنار واکسن، به کاهش پیامدهای آنفلوانزا کمک کند، چراکه مقابله با این بیماری بیش از هر چیز به پیشگیری آگاهانه و بهموقع وابسته است.
نظر شما