به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، مساحت کشورها یکی از شاخصهایی است که تصویری متفاوت از جغرافیای جهان ارائه میدهد. بررسی دادههای بانک جهانی درباره مساحت خشکی کشورها، با حذف پهنههای آب داخلی همچون دریاچهها، نشان میدهد بخش قابلتوجهی از خشکیهای جهان در اختیار تعداد محدودی از کشورهاست و فاصله میان بزرگترین کشورها و سایر کشورهای جهان بسیار چشمگیر است.
بر اساس این دادهها، روسیه با حدود ۶ میلیون و ۳۲۳ هزار مایل مربع مساحت خشکی در رتبه نخست جهان قرار دارد و بهتنهایی ۱۲.۶ درصد از کل مساحت خشکی جهان را تشکیل میدهد. پس از آن چین با ۳ میلیون و ۶۲۴ هزار و ۸۰۷ مایل مربع و سهم ۷.۲ درصدی در جایگاه دوم قرار دارد. ایالات متحده آمریکا با ۳ میلیون و ۵۳۱ هزار و ۸۳۷ مایل مربع سوم است و کانادا با ۳ میلیون و ۳۹۳ هزار و ۳۳۵ مایل مربع در رتبه چهارم قرار دارد. برزیل نیز با ۳ میلیون و ۲۲۷ هزار و ۹۵ مایل مربع، پنجمین کشور بزرگ جهان از نظر مساحت خشکی محسوب میشود.
این پنج کشور در مجموع حدود ۴۰ درصد از خشکیهای جهان را در اختیار دارند؛ موضوعی که نشاندهنده تمرکز قابلتوجه سرزمینهای وسیع در تعداد محدودی از کشورهاست. حتی مجموع مساحت خشکی پنج کشور نخست از مجموع مساحت ۲۷ کشور بعدی این فهرست بیشتر است.
در میان کشورهای آسیایی، چین در رتبه دوم جهان قرار دارد و پس از آن هند، قزاقستان و ایران در شمار بزرگترین کشورهای این قاره قرار میگیرند. ایران با ۶۲۶ هزار و ۴۵۰ مایل مربع، معادل حدود یک میلیون و ۶۲۳ هزار کیلومتر مربع، رتبه هفدهم جهان را از نظر مساحت خشکی به خود اختصاص داده است و حدود ۱.۳ درصد از کل خشکیهای جهان را در اختیار دارد.
نکته قابل توجه در این رتبهبندی، تفاوت میان مساحت کل و مساحت خشکی کشورهاست. برای نمونه، کانادا از نظر مساحت کل سطح سرزمین، یعنی با احتساب آبهای داخلی، از ایالات متحده بزرگتر است، اما زمانی که دریاچهها و سایر پهنههای آب داخلی از محاسبات کنار گذاشته میشوند، آمریکا در رتبه سوم و کانادا در رتبه چهارم قرار میگیرد. دریاچههای بزرگ میان دو کشور بهتنهایی بیش از ۹۴ هزار مایل مربع وسعت دارند و یکی از مهمترین عوامل این تفاوت محسوب میشوند.
از سوی دیگر، آفریقا در این رتبهبندی جایگاه ویژهای دارد. ۲۱ کشور آفریقایی در میان ۵۰ کشور بزرگ جهان از نظر مساحت خشکی قرار گرفتهاند؛ بیش از هر قاره دیگر. با این حال، هیچ کشور آفریقایی در میان پنج کشور نخست جهان قرار ندارد. الجزایر که بزرگترین کشور آفریقا از نظر مساحت خشکی است، در جایگاه دهم جهان قرار دارد.
گستردگی واقعی آفریقا نیز گاهی در نقشههای رایج جهان بهدرستی قابل مشاهده نیست. استفاده از برخی شیوههای ترسیم نقشه بهویژه نقشه مرکاتور، موجب میشود مناطق واقع در عرضهای جغرافیایی بالا بزرگتر از اندازه واقعی خود به نظر برسند. برای مثال، مساحت خشکی آفریقا حدود ۱۴ برابر گرینلند است، در حالی که در برخی نقشههای رایج، گرینلند بسیار بزرگتر از اندازه واقعی خود در مقایسه با آفریقا دیده میشود.
در آمریکای شمالی نیز مقایسه مساحت کشورها نتایج جالبی دارد. مجموع مساحت خشکی آمریکا و کانادا بیش از ۶.۹ میلیون مایل مربع است که از کل مساحت خشکی آمریکای جنوبی بیشتر میشود. در آمریکای جنوبی، برزیل با اختلاف قابلتوجه بزرگترین کشور است و نزدیک به نیمی از مساحت خشکی این قاره را به خود اختصاص داده است. پس از آن آرژانتین، پرو و کلمبیا در شمار کشورهای وسیع این منطقه قرار دارند.
بر اساس این بررسی، آسیا با سهم ۳۱.۸ درصدی از کل مساحت خشکی جهان، وسیعترین سهم قارهای را در دادههای مورد بررسی دارد. روسیه نیز در این محاسبه در گروه کشورهای آسیایی قرار گرفته است، زیرا حدود ۷۷ درصد از قلمرو آن در بخش آسیایی واقع شده است؛ هرچند بخش عمده جمعیت این کشور در قسمت اروپایی زندگی میکنند.
خاورمیانه نیز حدود ۴.۸ درصد از مساحت خشکی جهان را تشکیل میدهد که اندکی بیشتر از سهم اروپا، بدون احتساب روسیه، با ۴.۴ درصد است. عربستان سعودی بزرگترین کشور خاورمیانه از نظر مساحت خشکی محسوب میشود و در رتبه دوازدهم جهان قرار دارد.
نظر شما