به گزارش خبرگزاری ایمنا، پیشروی جدید رژیم صهیونیستی در جنوب لبنان و عبور از رودخانه لیتانی، نقطهای تعیینکننده در تحولات میدانی این کشور محسوب میشود؛ رخدادی که نهتنها ابعاد تجاوز نظامی اسرائیل را آشکارتر کرده، بلکه اعتبار و کارآمدی مأموریت نیروهای حافظ صلح سازمان ملل در لبنان، موسوم به یونیفل، را نیز بهشدت زیر سؤال برده است.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، اسرائیل در روزهای اخیر بیش از هر زمان دیگری از سال ۲۰۰۰ تاکنون به عمق خاک لبنان نفوذ کرده است؛ سالی که اشغال نزدیک به دو دهه جنوب لبنان در پی مقاومت گسترده لبنانیها و عملیاتهای حزبالله پایان یافت. اکنون اما ارتش اسرائیل بار دیگر همان مسیر را با شدتی بیشتر تکرار میکند؛ با این تفاوت که این بار نیروهای سازمان ملل نیز عملاً به تماشاگر صحنه تبدیل شدهاند.
یونیفل در سال ۱۹۷۸ و همزمان با نخستین تهاجم گسترده اسرائیل به لبنان تأسیس شد. هدف اعلامی این نیرو، حفظ صلح، نظارت بر اجرای توافقها و جلوگیری از تشدید درگیریها بود. اما چهار دهه بعد، واقعیت میدانی نشان میدهد این مأموریت نهتنها نتوانسته مانع تجاوزات اسرائیل شود، بلکه در برابر حملات مستمر رژیم صهیونیستی تقریباً فلج و بیاثر عمل کرده است.
در حالی که قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت سازمان ملل بر توقف خصومتها و استقرار نیروهای لبنانی و یونیفل در جنوب این کشور تأکید دارد، اسرائیل بارها و بهصورت آشکار این توافق را نقض کرده است. طبق آمار سازمان ملل، رژیم صهیونیستی حتی پیش از موج جدید حملات نیز بیش از ۱۰ هزار بار آتشبس ۲۰۲۴ را زیر پا گذاشته بود؛ آماری که بهتنهایی نشان میدهد ادعای پایبندی تلآویو به توافقات بینالمللی تا چه اندازه بیاعتبار است.
با این حال، نه شورای امنیت واکنش مؤثری نشان داده و نه یونیفل توانسته کوچکترین مانعی در برابر این تجاوزات ایجاد کند. نتیجه این وضعیت، ویرانی گسترده شهرها و روستاهای جنوب لبنان، آوارگی بیش از یک میلیون نفر و شهادت هزاران غیرنظامی بوده است.
بر اساس آمار وزارت بهداشت لبنان، از دوم مارس تاکنون بیش از سه هزار و چهارصد نفر در حملات اسرائیل به شهادت رسیدهاند و بیش از ۱.۲ میلیون نفر نیز مجبور به ترک خانههای خود شدهاند؛ بسیاری از آنها برای چندمین بار آواره میشوند. این ارقام نشان میدهد تجاوز اسرائیل صرفاً یک عملیات نظامی محدود نیست، بلکه بخشی از یک پروژه فشار همهجانبه علیه لبنان و محور مقاومت به شمار میرود.
کارشناسان معتقدند رفتار اسرائیل نشاندهنده تلاش برای تغییر قواعد درگیری و تحمیل واقعیتهای جدید در جنوب لبنان است. عبور از رود لیتانی، که سالها بهعنوان یکی از خطوط حساس امنیتی در منطقه شناخته میشد، حامل این پیام است که تلآویو دیگر حتی ظاهر پایبندی به توافقات را نیز کنار گذاشته است.
در این میان، نقش یونیفل بیش از همیشه مورد انتقاد قرار گرفته است. اسرائیل همواره این نیرو را متهم میکرد که نتوانسته حزبالله را خلع سلاح کند؛ ادعایی که اساساً در چارچوب مأموریت یونیفل تعریف نشده بود. از سوی دیگر، بسیاری در لبنان نیز معتقدند این نیروها در عمل نتوانستهاند از مردم غیرنظامی محافظت کنند و حتی گاهی اطلاعات میدانی آنها به سود رژیم صهیونیستی مورد استفاده قرار گرفته است.
عماد سلامی، تحلیلگر لبنانی، معتقد است یونیفل طی سالهای اخیر عملاً از یک نیروی «اجرای صلح» به نهادی صرفاً ناظر تبدیل شده است؛ نهادی که فقط وقایع را ثبت میکند، اما توان یا ارادهای برای جلوگیری از تجاوزات ندارد. او تأکید میکند نام «نیروی حافظ صلح» انتظاری ایجاد میکند که با واقعیت عملکرد این مجموعه فاصله زیادی دارد.
حتی خود مقامهای یونیفل نیز به محدودیتهای گسترده این مأموریت اذعان کردهاند. تیلاک پوخارل، سخنگوی یونیفل، اعلام کرده که فعالیت نیروهای این سازمان بهشدت محدود شده و شرایط میدانی عملاً امکان اجرای مأموریت را از آنها گرفته است. او همچنین تأیید کرده که حملات و اقدامات ارتش اسرائیل، از تخریب جادهها تا محاصره پایگاههای یونیفل، فعالیت این نیروها را مختل کرده است.
در واقع، اسرائیل نهتنها به توافقات بینالمللی بیاعتناست، بلکه حتی حضور نیروهای سازمان ملل را نیز مانعی جدی تلقی نمیکند. گزارشهایی منتشر شده که نشان میدهد ارتش اسرائیل به سمت نیروهای یونیفل تیراندازی کرده، تجهیزات نظارتی آنها را جمعآوری کرده و در برخی موارد پایگاههایشان را محاصره کرده است. یک دیپلمات اروپایی در توصیف این وضعیت گفته بود: «اسرائیل شاهد نمیخواست.»
اکنون که مأموریت یونیفل قرار است در پایان سال ۲۰۲۶ خاتمه یابد، نگرانیها درباره خلأ امنیتی در جنوب لبنان افزایش یافته است. آمریکا نیز با تمدید مأموریت این نیرو مخالفت کرده؛ اقدامی که بسیاری آن را همراستا با خواستههای اسرائیل میدانند.
در چنین شرایطی، بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که آنچه امروز در لبنان جریان دارد، صرفاً یک درگیری مرزی نیست، بلکه بخشی از تقابل بزرگتر منطقهای است؛ تقابلی که رژیم صهیونیستی با حمایت مستقیم آمریکا تلاش میکند از طریق آن موازنه قدرت را به سود خود تغییر دهد.
اما تجربه سال ۲۰۰۰ و شکست اسرائیل در برابر مقاومت لبنان نشان داده که اشغالگری و تجاوز نظامی، هرچقدر هم گسترده باشد، الزاماً به معنای پیروزی نیست. امروز نیز عبور اسرائیل از لیتانی بیش از آنکه نشانه قدرت باشد، اعترافی آشکار به شکست سیاست بازدارندگی تلآویو و ناتوانی آن در تحمیل ثبات مورد نظرش به منطقه است.
نظر شما