به گزارش خبرگزاری ایمنا، مرزهای جغرافیایی زبان را در حصار نمیکشد و فرهنگ و حماسه است که آن را جاودان میسازد. امروز، بیستوپنجم اردیبهشت، در تقویم ملی ایران، روز پاسداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی، نامآورترین سرو بلند خراسان، فرصتی برای تأمل در این حقیقت است که زبان فارسی، وامدار مردی از توس است که «رنج سی ساله» خود را وقف احیای هویتی فرامرزشکن کرد.
او که در سدهای کهن، ایران را از یکپارچگی زبانی در برابر تازش بیگانگان نجات داد، امروز نیز تنها یک شاعر نامدار در دفتر تاریخ ادبیات نیست، بلکه بنیانگذاری است که ستونهای یک ملت را با حفظ زبان و ادبیات کهن آن استوار کرد.
در روزگاری که امپراتوریها فرو میریختند و گویشها و زبانهای ایرانی در هجوم واژگان بیگانه در حال فرسایش بودند، فردوسی با دریایی از واژههای پارسی، چنان سدی ساخت که نه تنها نفوذ بیگانگان را ناممکن کرد، بلکه مسیر بالندگی زبانی را بازنمود که امروز دهها اقلیم را زیر چتر خود متحد کرده است، ازاینرو شاهنامه، به عبارتی هویتنامه ایرانیان است؛ شناسنامهای که در آن، منش پهلوانی، دادگری، میهندوستی و خردورزی به کالبد حماسه جان میگیرد.
روز بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی و پاسداشت زبان فارسی، فرصتی مغتنم برای یادآوری این دستاورد و اثر مهم است که فردوسی، پاسدار دیروز و معمار امروز زبان پارسی است؛ میراثی که نه در طاقچه موزهها، بلکه بر لبها و در دلِ نسلها نفس میکشد؛ میتوان گفت در قرن معاصر یکی از شیفتگان و حامیان زبان فارسی که سالها برای حفظ و حراست از این زبان تلاش کرده است، رهبر شهیدمان، حضرت آیتالله سیدعلی خامنهای است که تلاشهایشان در عرصه ادبیات و هنر بر کسی پوشیده نیست.
از برگزاری دیدار با اهالی شعر و ادب تا تذکر برای استفاده از عبارات فارسی به جای واژههای بیگانه و همچنین دنبال کردن رویدادهای ملی، تقریظ نوشتن بر کتب نویسندگان، همه و همه بخش کوچکی از اقدامات ایشان در عرصه حفظ و ترویج زبان و ادبیات فارسی در ابعاد مختلف است.
فردوسی در قلّه است
رهبر شهید انقلاب در اوایل دهه ۸۰ شمسی بود که با اشاره به اهمیت تجلیل از حکیم ابوالقاسم فردوسی، فرمودند:«من موافقم که از فردوسی تجلیل شود، شاهنامه تحلیل شود و حکمت فردوسی استخراج گردد تا همه بدانند که این حکمت، اسلامی است یا غیراسلامی. این بزرگداشتی هم که برگزار شد، اصلاً به دستور و خواست من بود؛ منتها چون اواخر ریاست جمهوریام بود، به آقای مهندس حجت گفتم که دنبال نمایید و فردوسی را بزرگ کنید. فردوسی باید هم بزرگ شود. فردوسی در قلّه است.»
فردوسی هزار سال جلوتر از دوران خود سخن گفته است
سیدعلی خامنهای در سال ۱۳۷۰ شمسی اشاره کردند که واژهسازی برای زبان و پیش بردن زبان و ترقّی دادن زبان یک چیز بسیار مهمّی است و فرمودند:«به نظر من هنر بزرگ کسانی مثل سعدی یا حافظ یا فردوسی این است که هفتصد سال پیش، هزار سال پیش، یک جوری حرف زدند که ما امروز وقتی که آن سخن را میگوییم، اصلاً احساس غربت و وحشیگری نمیکنیم. زبان، زبان امروز است. یعنی حقیقتاً میشود گفت هزار سال جلوتر از زمان خودشان حرف زدند.»
فردوسی، خدای سخن است
رهبر شهید انقلاب همچنین اشاره کردند: «فردوسی از اول با نام خدا شروع میکند - «به نام خداوند جان و خرد / کزین برتر اندیشه بر نگذرد» - تا آخر هم همینطور است؛ فردوسی را با این چشم نگاه کنید.
فردوسی، خدای سخن است؛ او زبان مستحکم و استواری دارد و واقعاً پدر زبان فارسی امروز است؛ او دلباخته و مجذوب مفاهیم حکمت اسلامی بود؛ شاهنامه را با این دید نگاه کنید.»
فردوسی، ایران را سروده است / حکمت قرآنی، همان حکمت ملی بومی و ایرانی ماست
«من با شاهنامه مأنوسم. حکمت شاهنامهی حکیم ابوالقاسم فردوسی، حکمت اوستایی نیست؛ حکمت قرآنی است. اگر کسی به شاهنامه دقت کند، خواهد دید فردوسی ایران را سروده، اما با دید یک مسلمان؛ آن هم یک مسلمان شیعه. بیان زندگی قهرمانها و پهلوانها و شخصیتهای مثبت مثل رستم و اسفندیار در شاهنامه، در اندیشههای اسلامی ریشه و ظهور و بروز دارد. عکس آن، شخصیتهای منفی مثل تورانیها یا بعضی از سلاطین، مثل کیکاووس شخصیتهایی هستند که در تفکر اسلامی به وضوح کوبیده شدهاند، اما تفکر اوستایی چیست و چیزی که میتواند حکمت اوستایی را به ما نشان دهد، کجاست؟ زمان فردوسی هم بیش از الان نبوده. اینطور نیست که ما خیال کنیم زمان فردوسی تفکر اوستایی آشکارتر بوده؛ خیر، آنوقت هم بیش از آنچه الان ما در اختیار داریم، نبوده است. لذا حکمت قرآنی، همان حکمت ملی بومی و ایرانی ماست.»
نظر شما