نصر اصفهاني

در حال حاضر تعداد کتابخانه های مطالعه متعلق به شهرداری اصفهان ۴۲ باب است که حدود ۸۰۰ هزار جلد کتاب مشتمل بر ۱۷۰ هزار عنوان کتاب در اختیار شهروندان قرار می دهد.

به گزارش خبرنگار ایمنا، سرچشمه تغییر و دگرگونی جهان و زندگی بشری دقیقاً به زمانی برمی‌گردد که «خط» ابداع شود و فرهنگ «مکتوب» شکل گرفت.

شاید گزافه نباشد اگر گفته شود که جامعه بشری از هنگامی «انسانی» می‌شود که «کتاب» وارد زندگی بشر شد.

در مورد جایگاه برجسته و نقش سازنده کتاب در تکامل جامعه انسانی، همین بس که تمامی ادیان و مکاتب بشری و دانشمندان بزرگ تاریخ نه‌تنها درآن باره اتفاق نظر دارند، بلکه خود از طریق کتاب جاودانه مانده‌اند. بنابراین، رشد شگفت‌انگیز علم و دانش امروزین بشر و توسعه انسانی همه مرهون «کتاب» و فرهنگ «کتابخوانی» است.

هیچ تمدنی و فرهنگی در تاریخ بشری قامت برنیفراشت مگر اینکه از دل «کتاب» و «فرهنگ» جوانه زده باشد و هیچ جامعه‌ای خوش بخت و سعادت‌مند نشود، مگر این که «کتاب» را «دریچه» ‌ای بسوی جهان تازه گشوده باشد.

در جهان امروز همزمان با رشد دانش و توسعه انسانی، جایگاه و اهمیت کتاب و کتابخوانی بیش از پیش درک شده و به آن ارزش داده می‌شود. چنانچه کتاب و کتابخوانی از روزهای اول زندگی و کودکی در محیط خانواده، مکتب و جامعه شروع می‌شود و تا آخرین و عالی‌ترین مراحل تحصیلات عالی و توان انسان برای دریافت اطلاعات و درک آن ادامه پیدا می‌کند.

در واقع میزان رشد و بالندگی علمی و فرهنگی هرجامعه‌ای با معیاری به نام «کتاب» مورد سنجش قرار می‌گیرد، هرچه این معیار برجسته‌تر باشد، هویت و اصالت آن جامعه نمود درخشان‌تری می‌یابد.

در این فرصت گفتگویی را با «علیرضا نصر اصفهانی- نایب رییس شورای اسلامی شهر اصفهان» با موضوع نقش مدیریت شهری در توسعه فرهنگ کتاب و کتابخوانی انجام داده ایم که مشروح آن را در ادامه می خوانید:

شهر دوستدار مطالعه و دانش تا چه اندازه می تواند پشتوانه ای برای مدیریت شهری باشد؟

در آموزه های دینی وقتی صحبت از برتری انسان ها نسبت به یکدیگر می شود، برخی ملاک ها و معیارها مطرح می شود.

قرآن یکی از ملاک های برتری انسان ها را علم و دانش می داند، یعنی اصل و نسب و سرمایه و مسئولیت در دیدگاه قران ابزار برتری نیست بلکه علم مهمترین ابزار برتری به شمار می رود.

ما هم به لحاظ اینکه در کشور جمهوری اسلامی ایران زندگی می کنیم و آنچه حاکم بر زندگی مردم و بر مراودات و رفتار مردم می باشد، آموزه های دینی است باید به این مهم توجه ویژه ای داشته باشیم.

یکی از اموری که باید از دغدغه های مدیریت شهری باشد، ارتقای سطح سواد اجتماعی شهروندان است چرا که هر چه شهروندان نسبت به حقوق شهروندی خود بیشتر آگاه باشند، آن شهر بهتر مدیریت می شود، هزینه های شهر کمتر خواهد بود و مشارکت مردم افزایش می یابد.

در شهری که سواد اجتماعی مردم بالا باشد، حتماً امکاناتی که در اختیار شهروندان قرار می گیرد به بهترین نحو استفاده می شود، مردم آن شهر با هم مهربانانه تر رفتار و برخورد می کنند و برای مدیریت شهری هم مفید فایده است چون مدیریت آن شهر راحت تر خواهد بود.

امروز در شهرها، شرایطی فراهم شده که ما افراد وامانده از تحصیل نداریم یا اگر داشته باشیم به ندرت است و این نشان از توسعه یافتگی شهرها دارد و خوشبختانه ارتباط فرزندان ما با مدارس و دانشگاه ها به گونه ای رقم خورده که در این مسیر کمتر با مشکل مواجه هستند، اما نکته مهم این است که آنچه که امروز در مدارس و دانشگاه ها تدریس می شود برای یک زندگی خوب کفایت نمی کند و حتما باید اتفاقاتی در کنار تدریس ها و آموزش های رسمی رقم بخورد مثل آموزش مهارت های زندگی که باید مورد توجه قرار گیرد.

یکی از اشکالاتی مباحث آموزشی حال حاضر این است که آنچه که ما به بچه ها آموزش می دهیم صرفاً برای شب امتحان و برای گذر از یک پایه تحصیلی به پایه بعدی است اما اینکه این آموخته ها می تواند در زندگی فرزندان ما نقش داشته باشد، کمرنگ است؛ بنابراین باید علاوه بر آموزش های رسمی، آموزش های دیگر را هم دنبال کنیم که بخشی از آن به مطالعه کتاب باز می گردد.

در روایات داریم که «زگهواره تا گور دانش بجوی»، حتی اگر افراد فارغ التحصیل دانشگاه هم باشند باز هم نمی تواند ادعای دانش کامل را داشته باشد چون فرد تا زمانی که در عالم هستی وجود دارد، نیازمند تحصیل علم و دانش است.

شورای اسلامی شهر شهر در توسعه فرهنگ کتابخوانی چه نقشی می تواند داشته باشد؟

کار شورای شهر سیاست گذاری است و شهرداری و مدیریت شهری باید سیاست ها را اجرایی کند.

در طول ۱۸ سال عمر شورای اسلامی، شورای شهر اصفهان با توجه به ضرورتی که در این شهر احساس می شد، توجه زیادی به مباحث فرهنگی داشته و در همین راستا اقدامات خوبی از جمله در ارتباط با کتاب انجام شده است.

در حال حاضر تعداد کتابخانه های مطالعه متعلق به شهرداری اصفهان ۴۲ باب است (منهای کتابخانه های موجود در مراکز فرهنگی) و این در حالی است که تعداد کتابخانه های متعلق به اداره کل کتابخانه های عمومی که متولی این امر به شمار می رود، فقط ۱۲ باب کتابخانه است و سایر نهادهایی که در شهر اصفهان هستند که غالب آن دانشگاه ها هستند، ۱۸ باب کتابخانه دارند.

در واقع مجموع کتابخانه هایی که متولی اصلی کتاب و سایر نهادها و سازمان ها دارند با تعداد کتابخانه های احداث شده توسط شهرداری که در اختیار مردم قرار گرفته است، قابل مقایسه نیست.

تعداد سالن های مطالعه متعلق به شهرداری در شهر اصفهان ۳۸ باب سالن مطالعه است که عدد قابل توجهی است که این موارد توسط شهرداری و با تصویب شورای شهر و تخصیص بودجه احداث و در اختیار شهروندان قرار گرفته است.

پراکندگی کتابخانه ها و سالن های مطالعه در کل مناطق لحاظ شده است؟

تلاش کردیم در ارایه خدمات توزیع عادلانه داشته باشیم.

در حال حاضر تمام مناطق ۱۵ گانه شهرداری اصفهان امروز برخوردار از کتابخانه ها، سالن های مطالعه و مراکز فرهنگی هستند و معتقدم ما در این بخش سرویس دهی خوبی به شهروندان داشته ایم.

در کنار این مستحداثی که عنوان شد، تعداد کتاب های موجود در کتابخانه های شهرداری اصفهان حدود ۸۰۰ هزار جلد مشتمل بر ۱۷۰ هزار عنوان کتاب است که توسط شهرداری تهیه و در اختیار شهروندان قرار گرفته است.

همچنین، جمعه بازار کتاب نیز در محل پارکینگ طالقانی دایر و فضایی برای عرضه کتاب های ارزشمند فراهم شده است.

اقدام دیگری که همه ساله شهرداری با همکاری آموزش و پرورش به صورت مشترک انجام می دهد، برگزاری نمایشگاه «یار مهربان» است که درآن سالانه شهرداری حدود یک میلیارد تومان کتاب و لوازم ورزشی در اختیار مدارس قرار می دهد که امیدواریم با توجه به شرایط اقتصادی موجود، امسال هم این امکان برای کمک به کتابخانه های مدارس مهیا شود.

همچنین در نمایشگاه یار مهربان شهرداری بن خرید کتاب توزیع می کند.

انتشار کتاب یکی دیگر از بخش هایی است که شهرداری اصفهان به صورت جدی به آن پرداخته است و در خصوص انتشار کتاب هایی که بیشتر به مدیریت شهری باز می گردد، اقدام می کند.

تجلیل از ناشران و نویسندگان به مناسبت های مختلف توسط مدیریت شهری اصفهان انجام می شود، اما متأسفانه وضعیت مطالعه در اصفهان خوبی نیست، به طوری که بر اساس آمارو ارقام موجود میزان مطالعه به صورت شبانه روز در ژاپن ۹۰ دقیقه، در انگلیس ۵۵ دقیقه، در ترکیه و مالزی ۵۵ دقیقه است، در حالی که اعداد و ارقام سرانه مطالعه در ایران ۱۷  تا ۳۰ دقیقه است و در اصفهان هم بر اساس آمار، در خوش بینانه ترین حالت سرانه مطالعه ۲۰ دقیقه است.

برای دسترسی هر چه بهتر مردم به کتابخانه ها چه تدابیری اندیشیده شده است؟

بزرگترین کتابخانه شهرداری، کتابخانه مرکزی شهرداری اصفهان واقع در خیابان باغ گلدسته است.

مردم به راحتی می توانند به این کتابخانه مراجعه وبه عضویت آن درآیند.

عضویت در کتابخانه به آسانی و با ارایه یک قطعه عکس و پرداخت مبلغ ناچیزی به عنوان حق عضویت امکان پذیر است.

شهرداری دارای کتابخانه های تخصصی نیز می باشد که در تخصص های مختلف ارایه خدمت می کنند.

در دوازدهمین جلسه علنی شورای اسلامی شهر اصفهان لایحه افزایش مدت زمان استفاده از سالن های مطالعه به شورا ارایه و اعضا با افزایش مدت زمان استفاده اما صورت رایگان موافقت کردند.

در صدد هستیم که حداکثر امکانات را با حداقل هزینه ها در اختیار شهروندان قرار دهیم.

ما در طول ۴ سال شورای پنجم فرصتی برای انجام اقدامات بسیار ارزشمند داریم تا ارتباط شهروندان با کتابخانه ها ورا بیشتر کنیم.

چه تعداد از کتابخانه های شهرداری به سمت دیجیتال شدن حرکت کرده اند؟

به نظر من باید تمام کتابخانه های شهر به این سمت و سو حرکت کنند اما در حال حاضر کتابخانه مرکزی شهرداری اصفهان از این امکان برخوردار است و سایر کتابخانه ها در حال برخورداری از این امکانات هستند چرا که سبک های سنتی دیگر جوابگو نیست.

چه سیاست های تشویقی را برای گرایش بیشتر مردم به مطالعه در نظر گرفته اید؟

ما باید زمینه هایی را فراهم کنیم تا در مناسبت های مختلف کتاب را در معرض دید مردم قرار دهیم و حتی اگر قرار است هدایایی به جوانان و نوجوانان اهدا شود، با محوریت کتاب باشد.

ما باید در صدد باشیم مسابقات علمی و جشنواره های کتاب و کتابخوانی اتفاق افتد، اگر بتوانیم لذت و حلاوت مطالعه را به شهروندان بچشانیم، حتما پس از آن اتفاقات خوبی رقم می خورد.

امیدوارم در شرایط جدیدی که در شهر ایجاد شده بتوانیم سال آینده گزارشی پر بار در ارتباط با ترویج فرهنگ مطالعه و کتابخوانی اعلام کنیم.

کمیسیون فرهنگی شورا به صورت جدی پیگیر است شرایطی را برای شهروندان رقم بزنند که زمان استفاده از سالن های مطالعه افزایش پیدا کند، تعداد کتاب های مورد نیاز خریداری و به کتابخانه های شهرداری تزریق شود.

البته معتقدم برای تشویق دانش آموزانی که بیشترین کتاب را از کتابخانه های شهرداری دریافت می کنند، باید برنامه داشته باشیم.

متإسفانه باید اعلام کنم که در حال حاضر تعداد کتابفروشی های سطح شهر ۱۰۰ باب کتابفروشی است، تعداد آنها روز به روز در حال کاسته شدن است و جای خود را به فست فودها داده اند.

در واقع این یک معضل است که غذای روح جای خود را به غذای جسم داده است، بی شک اگر به داد کتابفروشی ها نرسیم حتما در آینده اتفاقات ناگوار استمرار پیدا می کند و نسل های آینده ما را نمی بخشند!

بنابراین یکی از اقدامات مهم ایجاد تسهیلات برای ناشران و کتابفروشانی که مبادرت به اختصاص مکانی برای فروش کتاب می کنند، این است که محلی را به صورت رایگان برای عرضه و فروش کتاب در اختیار داشته باشند.

فکر نمی کنید جای یک خیابان یا یک بوستان به نام «کتاب» در شهر اصفهان خالی است؟

 حتماً این مورد را به عنوان یک مطالبه دنبال می کنم تا در شورای نامگذاری یک مکان قابلی به نام کتاب نامگذاری شود و برخی تندیس های شهر نیز به امر کتابخوانی اختصاص پیدا کند.

دوست دارم سخنم را با دوبیت شعر به پایان برسانم که:

یاران زمانه را وفایی نبود                       بهتر ز کتاب آشنایی نبود

گر راحت جان و جای امن می طلبی       بهتر ز کتابخانه جایی نبود

ارسال نظر

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 14 =